Στο Παρίσι της Μπελ Επόκ μάς μεταφέρει η έκθεση που εγκαινιάζεται τη Δευτέρα στην Εθνική Πινακοθήκη, με τίτλο «Αρ Νουβώ και Μοντερνισμός. Θησαυροί από το Petit Palais». Από την έκθεση δεν θα μπορούσαν να απουσιάζουν οι αναφορές στην Παγκόσμια Έκθεση του Παρισιού το 1900, την τελευταία του 19ου αιώνα, που αποτέλεσε μία συμβολική αποκορύφωση της Μπελ Επόκ.
Τα εκθέματα, περισσότεροι από 150 πίνακες, έπιπλα, αντικείμενα, αφίσες εποχής, σχέδια κοσμημάτων που προτείνονταν σε χρυσοχόους, μαρτυρούν την άνθηση της ευζωίας και των τεχνών, με τα χρήματα της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης, του χρηματιστηρίου και των αποικιών, που τερματίστηκε με τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κάθε μία από τις έντεκα ενότητες της έκθεσης είναι και μια αναφορά στην εποχή, με αποκορύφωμα τις εντυπωσιακά κομψές Παριζιάνες, που μοιάζουν να παραπέμπουν σε ηρωϊδες του Μαρσέλ Προυστ, ζωγραφισμένες από ακαδημαϊκούς της μόδας και από ιμπρεσιονιστές, όπως ο Ρενουάρ και η Μπερτ Μορισό.
Κορωνίδα της ενότητας «Παριζιάνα» είναι η Σάρα Μπερνάρ, στον πασίγνωστο πίνακα του Ζωρζ Κλερέν, μέσα στο λευκό αστραφτερό σατέν φόρεμα της, με φτερά και δαντέλες αλλά και το γλυπτό που φιλοτέχνησε η ίδια, αφού η μεγάλη Γαλλίδα καλλιτέχνις, εκτός από ηθοποιός ήταν και γλύπτρια.
Στην Παγκόσμια Έκθεση του 1900 συμμετείχε και η Ελλάδα, με τους κορυφαίους Έλληνες ζωγράφους και γλύπτες. Το ελληνικό περίπτερο, έργο του Lucien Magne, είχε την όψη βυζαντινού ναού, από σφυρήλατο σίδερο.
Στην έκθεση που εγκαινιάζεται τη Δευτέρα επιχειρείται η αναπαράσταση του ελληνικού περιπτέρου, ενώ εκτίθενται και 15 έργα που είχαν σταλεί στην Παγκόσμια Έκθεση και τα οποία στην πλειοψηφία τους προέρχονταν από τις συλλογές της Πινακοθήκης.
Η έκθεση «Παρίσι 1900, Αρ Νουβώ και Μοντερνισμός. Θησαυροί από το Petit Palais» είναι χορηγία του Ιδρύματος Ωνάση και της Εθνικής Τράπεζας και θα διαρκέσει έως τις 28 Φεβρουαρίου.
«Θα βρεθούμε σε κατάσταση πενίας»
Σε αντίθεση, με την οικονομική ευμάρεια της Μπελ Εποκ του 1900, η σκληρή πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης που βιώνει σήμερα η Ελλάδα, μοιραία επιβάλει περικοπές και στις τέχνες.
«Θα βρεθούμε σε κατάσταση πενίας» δήλωσε η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, αναφερόμενη στην οικονομική κατάσταση της πινακοθήκης και τον προγραμματισμό των εκθέσεών της.
«Για τις αυστηρές ανελαστικές δαπάνες της Πινακοθήκης και των παραρτημάτων της, σε Κέρκυρα, Ναύπλιο, Σπάρτη και την Γλυπτοθήκη, επιχορηγούμασταν από το κράτος με 2,5 εκατ. ευρώ και τώρα το ποσό περικόπηκε στο 1,2 εκατ. ευρώ» δηλώνει.
Όσον αφορά στις εκθέσεις, «πάντα εξασφαλίζαμε χορηγίες και σχεδόν ποτέ δεν λάβαμε χρήματα από το κράτος, με εξαίρεση τις εκθέσεις που είχε διοργανώσει η Πινακοθήκη την περίοδο των Ολυμπιακών αγώνων για την Πολιτιστική Ολυμπιάδα».
Ένας τρόπος, που διασφαλίζει τη λειτουργία των κρατικών μουσείων είναι οι ανταποδοτικές εκθέσεις, όπως συμβαίνει με την περίπτωση της έκθεσης για τη Μπελ Επόκ που αποτελεί «ανταπόδοση» της έκθεσης «Θησαυροί του Αγίου Όρους» που είχε διοργανωθεί το 2009 στο Petit Palais.
«Δεν πρέπει να δίνουμε τίποτε στο εξωτερικό χωρίς να έχουμε διασφαλίσει τι θα πάρουμε. Αυτό πρέπει να γίνει κανόνας» τονίζει η κ. Λαμπράκη-Πλάκα, σημειώνοντας πως ανταλλάξιμα πολιτιστικά αγαθά «είναι ουσιαστικά μόνο τα αρχαία και τα βυζαντινά» αφού «οι ξένοι δεν ενδιαφέρονται για την νεότερη ελληνική τέχνη».
Για το 2011, η Εθνική Πινακοθήκη μετρίασε τον αριθμό των εκθέσεων «εγκαταλείποντας όχι την ποιότητα αλλά κάποια φιλόδοξα προγράμματα». Μετά τη λήξη της παρούσας έκθεσης τον Φεβρουάριο, η Εθνική Πινακοθήκη έχει εξασφαλίσει χορηγίες για το αφιέρωμα στον Γιάννη Μόραλη, την έκθεση με άγνωστους θησαυρούς από τις συλλογές της Πινακοθήκης, με έργα που δεν έχουν εκτεθεί ποτέ, και την έκθεση της συλλογής Λεβέντη.
Για το 2012, η διεύθυντρια της Εθνικής Πινακοθήκης ευελπιστεί ότι θα ξεκινήσουν τα έργα επέκτασης του κτηρίου της.
